Bugun...
Bizi izleyin:
    • BIST
      BIST
    • DOLAR
      Dolar
    • EURO
      Euro
    • ALTIN
      Altın


M. Adil Çetin


Facebookta Paylaş









Kınık’tan Kıyı’ya Osmanlı Belgelerinde Osmaniye 2
Tarih: 22-08-2017 08:31:00 Güncelleme: 22-08-2017 08:31:00


(Dünden Devamı)
Osmaniye, Hassa ve Bulanık Kazaları Hapishanelerinin Tamiri
“Dahiliye Nezâreti
Mektubî Kalemi

Adana Vilâyet-i Aliyyesi’ne

Cebeli Bereket Sancağı dahilinde kâin Osmaniye ve Bulanık ve Hassa kazaları hapishanelerinin icra-yı tamiri hakkında makam-ı vilâyet-i aliyyelerinden te’kîdi hâvî tevârüd eden 7 Mart sene [1]307 tarihli tahrirât üzerine bu madde hakkında mukaddemâ Meclis-i İdare-i Vilayetten meb’ûs mazbataya cevaben liva-yı mezkûr dahilinde bulunan Payas ve İslahiye ile elviyye-i saire ve kazaları hapishâneleri ihtiyacât-ı hazıralarının tahkik ve iş’ârı yazılmış ve bi’d-defe’ât te’kîd olunmuş olduğu hâlde henüz cevab alınamadığı beyânıyla müstaceliyet-i maslahata nazaran keyfiyetin lüzum-ı te’kîdi bu kere de muhasebeden bâ-derkenar ifade kılınmış olmakla iş’ârât-ı sâbıka ahkâmına tevfîkan icabının müsâra’atan ifa ve inbâsına himem-i aliyyeleri masrûf buyurulmak bâbında.
Fî 27 Muharrem sene [1]310 ve fî 8 Ağustos sene [1]308
[20 Ağustos 1892]
DH.MKT,1990/35” (s. 253)

*

Cebel-i Bereket Sancağı Merkezinin Değiştirilmesi
“Adana Vilayeti
Maliye Müfettişliği
Numara: 116

Huzur-ı Sâmî-i Cenâb-ı Sadâret-i Uzmâ’ya

Ma’rûz-ı çâker-i kemineleridir
Cebel-i Bereket Sancağı merkezinin Osmaniye kazası merkezine ve Osmaniye kazası merkezinin dahi liva merkezi olan Yarpuz’a nakli münasib olacağı liva-i mezkûr mutasarrıflığından 16 Şevval sene [1]318 tarihinde Adana Vilâyeti’ne iş’âr ve mülgâ Hey’et-i Teftişiye tarafından Adana Vilayeti’nce icra olunan teftişâtı hâvî gönderilen layihanın bir fıkrasında dahi tasdikan beyân ve izbâr olunduğundan bahisle icra-yı icabına dair Dahiliye Nezâret-i Celîlesi’nden bi’t-takdim Şûrâ-yı Devlet’e havale buyurulan iki kıt’a tezkire melfûfâtının leffiyle bu bâbdaki mütâlaa makam-ı vâlâ-yı Seraskerî’den sual olunarak cevaben bi’l-vürûd Mülkiye Dairesi’nde kıraat olunan 16 Safer sene [1]320 tarihli tezkirede Cebel-i Bereket Sancağı merkezinin vaktiyle Payas’dan Yarpuz mevkiine nakli hususundaki lüzum ve ehemmiyet külliyen zâil olmakla beraber mevkiin sarplığı ve kaza ve nevahisine bu’diyeti ve bu yüzden idare-i umûr-ı hükûmetçe görülen müşkilât hasebiyle münasib bir mahalle kaldırılması emrindeki lüzum bugün hissolunmuş bir şey olmayıp daha evvelce tahakkuk ve tezâhür etmiş ve hatta cihet-i askeriyece de Yarpuz mevkii redîf taburu merkezi iken umûr ve muamelât-ı umumiye-i askeriyeye îrâs eylediği müşkilâtdan dolayı merkez-i mezbûrun Osmaniye’ye kaldırılmasına mecburiyet hâsıl olmuş olmakla liva merkezinin naklindeki fevâid ve muhassenât tamamen musaddak olup şu kadar ki, ol bâbda tanzim olunan haritadan müstebân olacağı üzere Osmaniye mevkii sancağın mülhakâtından olan Bahçe kazasına altı ve İslahiye’ye on ve Hassa’ya on dört ve Payas’a dokuz saat bu’d-ı mesafede vâki livânın hudud-ı garbiyesi kurbuna müsâdif olmakla beraber isti’dâd-ı tabiîsi hasebiyle gerçi tevessü’ ve umrana kâbiliyeti cây-ı inkâr değilse de sancağın cihet-i cenubiyesinde iğtişâşât-ı sâbıka mülâbesesiyle idareten ve siyaseten kesb-i ehemmiyet ve nezaket eden ve İskenderun körfezini muhit ve ona nazır ve hakim olan Ermeni karyelerine ba’îd olduğundan ve işbu karyeler beynindeki arazi-i haliyeyi peyderpey Ermenilerin yerleşmesiyle cesâmet ve yekdiğerine ittisâl peydâ etmekde olmasına nazaran bir kat daha ehemmiyetleri tezâ’uf ve binaberin işbu kurânın ve bâ-husus körfez sevâhilinin tarassud ve nezâret-i kaviyye-i fi’liye tahtında bulundurulmasının lüzum-ı mübremi yevmen fe-yevmen tezâyüd etmekde idüğünden merkez-i liva ittihâzına en ziyade Erzin mevkii münasib göründüğü ve bu mevkii mülhakâtdan Bahçe ve Hassa’ya onar ve İslahiye’ye on iki ve Payas’a on beş saat mesafelerde ve takriben daire-i livânın vasatına müsâdif olup merkez-i livânın oraya naklinde umûr ve muamelât-ı hükûmetin marzî-i âlî dairesinde hüsn-i temşiyet ve teshîl-i cereyanı ve kurâ-yı mebhûse beyninde mevcud arazi-i hâliyenin saye-i terakkî-vaye-i cenâb-ı Padişahî’de peyderpey mamûriyeti te’min olunabileceği gibi Payas kazasının merkez-i livâya kurbiyet peyda edeceğine ve kaza-yı mezkûra tâbi Dörtyol dedikleri Çokmerzimen, Çaylı, Üzeyrli, Ocaklı karyeleri merkez-i livânın civarında kalacağına binâen kazanın hâliyle idaresine mahal kalmayarak merkez-i livâya merbût olmak üzere nâhiyeye tahvili suretiyle de menfaat-i Hazine istihsâl kılınacağı ve Osmaniye kazası merkezinin kemâ-kân mahallinde ibkâsı ve Cebel-i Bereket Sancağı’nın merkez-i hâzırı olan Yarpuz’un nâhiye olarak Osmaniye kazasına ilhâkı ve Cebel-i Bereket Sancağı merkezinin Erzin’e nakli ez-her-cihet muhassenâtı mûcib olacağı dermiyan kılınmış olduğundan iktizâsı ba’dehû teemmül olunmak üzere evvel emirde makam-ı vâlâ-yı Seraskerî’nin suret-i iş’ârına nazaran bu bâbda olan mütâlaanın lüzum-ı iş’ârı Şûrâyı Devlet Riyâset-i Celîlesi’nin Adana Vilâyet-i Behiyyesi’ne gelen 24 Haziran sene [1]318 tarihli tahrirâtında izbâr ve keyfiyet Cebel-i Bereket Mutasarraflığı’ndan istifsâr olunduğu hâlde henüz cevab yazılmadığı tahkikâtdan anlaşılmıştır. Birkaç seneden beri efkârda cevelân ve elsinede deverân etmekde bulunan Cebel-i Bereket Sancağı merkezinin nakli maddesine hüsn-i netice verilmesi tavattun ve temeddün nokta-i nazarınca ehem ü elzem idüğünden teftişât ve tedkikât-ı kemterânem hülâsası olarak bu bâbda bazı hakâyıkın arz ve iradı tasdî’a bâdî oldu. Şöyle ki; makam-ı vâlâ-yı Seraskerî’nin Cebel’i Bereket Sancağı merkezinin Erzin’e nakli hakkında dermiyan eylediği mütâlaât ve gösterdiği muhassenât cây-ı inkâr değilse de fakat Kozan Sancağı hududuna bir buçuk ve Andırın kazası hududuna üç ve Adana’nın Hamidiye kazası hududuna da altı saat mesafede sancağın bir köşesinde kâin ve Lazarist ve Terapist rahibelerinin mesken ittihâz eyledikleri Ekbaz ve Şeyhli mevâkiine Osmaniye’nin on iki saat bu’dı mesafede bulunduğu cihetle merkez-i liva ittihâzına elverişli olup merkez-i livânın Osmaniye’ye nakli halinde min-külli’l-vücûh fevâid ve menâfi’-i azîmiye mûcib olacağı bî-iştibahdır. Maa-hâzâ Dervişiye Müdürlüğü’nün Hassa’ya nakli ve İslahiye ve Hassa birleşdirilerek Ekbaz’ın birinci sınıfdan kaymakamlık merkezi olması ve İslahiye’nin cihet-i şimaliyesinde bulunan mülhakâtının Bahçe kazasına ilhâkı ve İslahiye’nin şimdiki merkeziyle Sakçagözü cihetinde bir müdürlüğün teşkili ve Kaypak ve Karayiğit müdürlüklerinin ilgâsıyla Yarpuz mevkiinde bir müdürlüğün ikamesi ve Osmaniye kaymakamlığının Ayas’a nakliyle Yumurtalık Müdüriyeti’nin Payas ile Say Derbendi arasındaki kurâya tahvili idareten ve maslahaten muvâfık ve münasib görünüyorsa da icra-yı icabına müsaade ve irâde buyurulması re’y-i cihan-ârâ-yı hazret-i hidîv-i efhamîlerine mütevakkıf olmakla ol bâbda ve her hâlde emr-u fermân hazret-i men lehü’l-emrindir.
Fî 24 Ramazan sene [1]321 ve fî 30 Teşrîn-i Sânî sene [1]319

Maliye Müfettişi
Mehmed Necib” (s. 292, 296, 298)

Hassa Kazasındaki Medreseye Envar-ı Hamidiye İsminin Verilmesi
“Dahiliye Mektubî Kalemi
Evrak Numarası: 211/4
Tarih: 17 Şaban sene [1]322
11 Teşrin-i Evvel sene [1]320
Huzur-ı Âlî-i Hazret-i Sadâret-penâhî’ye
Cebel-i Bereket Sancağı dahilinde Osmaniye kazasında inşa ve cülûs-ı meyâmin-me’nûs-ı cenâb-ı Hilâfet-penâhîye müsâdif rûz-ı fîrûzda resm-i küşâdı icra olunan cami-i şerifin Nûr-ı Hamidî ve Hassa kazasında vaz’-ı esası icra kılınan medresenin Ensar-ı Hamidiye ve İslahiye kasabasında kezâlik vaz’-ı esası icra edilen mekteb-i ibtidâînin dahi Hamidî nâm-ı âlîsiyle tevsimleri hususuna müsaade-i seniyye-i hazret-i mülûkânenin istihsâli hakkında Adana Vilâyet-i Behiyyesi’nden gelen tahrirât melfûfuyla pîşgâh-ı sâmî-i Sadâret-penâhîleri’ne takdim kılındı. İcra-yı icabı hususunda emr u fermân.

Bâb-ı Âlî
Daire-i Sadâret-i Uzmâ
Mektubî Kalemi
Aded: 2875

Tezkire-i ma’rûza suretidir.

    Devletli efendim hazretleri
Cebel-i Bereket Sancağı dahilinde Osmaniye kazasında inşa ve cülûs-ı meyâmin-me’nûs-ı cenâb-ı cihan-bânîye müsâdif rûz-ı fîrûzda resm-i küşâdı icra olunan cami-i şerifin Nûr-ı Hamidî ve Hassa kazasında vaz’-ı esası icra kılınan medresenin Ensar-ı Hamidiye ve İslahiye kasabasında esası vaz’ olunan mekteb-i ibtidâinin Hamidî nâm-ı âlîsiyle tevsimleri hususuna dair Dahiliye Nezâret-i Celîlesi’nin tezkiresi arz ve takdim kılınmakla ol bâbda her ne vechle irâde-i seniyye-i cenâb-ı hilâfet-penâhî müte’allik ve şeref-sudûr buyurulur ise mantûk-ı münîfi infaz edileceği beyânıyla tezkire-i senâverî terkîm kılındı efendim.
Fî 25 Şaban sene [1]322 ve fî 21 Teşrîn-i Evvel sene [1]320

Sadrazam
Ferid” (s. 315)

*

Hassa Kazasında Açılan Mekteb-i Rüşdiye İçin Bütçeden Tahsisat İsteği
“Adana Vilâyeti
Mektubî Kalemi
Aded: 258

Maârif Nezâret-i Celîlesi’ne

Semâhatli efendim hazretleri
Cebel-i Bereket Sancağı merkeziyle livâya mülhak Payas ve Osmaniye ve Bahçe ve Hassa kazalarında birer mekteb-i rüşdiyenin lüzum-ı te’sisi[n]i devren liva-i mezkûr dahilinde bulunduğum esnada makam-ı âlî-i âtûfilerine arz etmiş idim. Henüz bir emr-i cevabî alınamadı. Ol vakit de arz etmiş olduğum vechile saye-i maârif-vâye-i cenâb-ı Padişahîde liva dahilinde bu sene otuza karîb ibtidâî mektebi te’sisine ibtidâr kılınmışdır. Bunların binaları kâmilen hitâm bulduğundan bi-mennihi’l-Kerîm yevm-i mes’ûd-ı vilâdet münasebetiyle teyemmünen resm-i küşadları icra ve tedrise ibtidâr kılınacakdır. İnşâallahü’r-Rahman feyz-i himemât-ı celileleriyle bunlardan yetişecek talebe tahsil-i rüşdîden mahrum kalmamak ve hususuyla cidden muhtac-ı ta’lim ve tenvîr bulunan cebel ahalisinin saye-i Padişahî’de temeddün ü terakkileri esbâbı istihsâl edilmiş olmak üzere ma’rûz mekâtib-i rüşdiyenin te’sisine lüzum-ı kat’î vardır. Livâ Mutasarrıflığı’ndan her bâr alınan muharrerât ve telgrafnâmelerde bu cihet dâima tey’id ve te’kîd edilmekde bulunduğundan ve bu lüzum-ı kat’î Vilayetçe zâten müsellem bulunduğundan ber-vech-i arz u iş’âr-ı sâbık icabının icrasına müsaade-i aliyye-i Nezâret-penâhîleri’nin şâyân buyurulmasını kemâl-i ehemmiyetle tekrar arz ve istirhâm eylerim. Ol bâbda emr u fermân hazret-i men lehü’l-emrindir.
Fî 12 Şaban sene 1321 ve fî 20 Teşrîn-i Evvel sene 1319
Adana Valisi
Süleyman Bahri bin Hurşid
Rüşdiye İdaresi’ne. Fî 29 Teşrîn-i Evvel sene [1]319
Aded: 2385

    Adana Vilâyeti’nin işbu tahrirâtında Cebel-i Bereket Sancağı merkeziyle livâya mülhak Payas, Osmaniye, Bahçe, Hassa kazalarında birer rüşdiye mektebi kürşâdına dair devren livada bulunduğu esnada vuku bulan iş’âra henüz bir emr-i cevabî alınamadığından ve sâireden bahisle icabı inhâ kılınmakdadır. Bu bâbda evvelce Vilâyet-i müşârunileyhâdan keşide olunan on bir numaralı telgrafnâme İdare-i çâkerânem derkenârıyla 2 Haziran sene [1]319 tarihiyle Meclis-i Maârif’e emr u havale buyurulmuş olduğundan işbu tahrirât ile birleşdirilerek bir an evvel muktezâsının arz ve ifadesi hususunun Meclis-i Maârif’e emr u havale buyurulması bâbında emr u fermân hazret-i men lehu’l-emrindir.
Fî 24 Teşrîn-i Sânî sene [1]319

(Mühür)
Nezaret-i Celîle-i
Maârif-i Umumiye
İdare-i Mekâtib-i Rüşdiye” (s. 319, 320)
(Devamı Yarın)





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Cumhurbaşkanı Erdoğan Hatay'da
    Cumhurbaşkanı Erdoğan Hatay'da
  • Reyhanlı'ya roket düştü
    Reyhanlı'ya roket düştü
  • Kavunun bilinmeyen faydaları
    Kavunun bilinmeyen faydaları
  • CUMHURBAŞKANI HATAY'DA
    CUMHURBAŞKANI HATAY'DA
  • Kırıkhanspor 0 - Manisa BŞB.SK 2
     Kırıkhanspor 0 - Manisa BŞB.SK 2
  • Dünyanın en güçlü orduları
    Dünyanın en güçlü orduları
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • SÜLEYMAN SOYLU KIRIKHAN HALKINA SESLENDİ
    SÜLEYMAN SOYLU KIRIKHAN HALKINA SESLENDİ
  • Kırıkhan Mesire alanı heba edilmemeli ve birilerine peşkeş çekilmemelidir.
    Kırıkhan Mesire alanı heba edilmemeli ve birilerine peşkeş çekilmemelidir.
  • Ahrazoğlu, Hatay’ın sorunlarını Meclis’e taşıdı
    Ahrazoğlu, Hatay’ın sorunlarını Meclis’e taşıdı
  • Hatay Tanıtım Filmi Türkçe
    Hatay Tanıtım Filmi Türkçe
  • Serhad Raşa - Mapusun İçinde Üç Ağaç İncir
    Serhad Raşa - Mapusun İçinde Üç Ağaç İncir
  • Hatay Devleti Belgeseli
    Hatay Devleti Belgeseli
VİDEO GALERİ
YUKARI