bursa escort - mersin escort - Escort Bursa Bayan - Bursa Escort Bayan - Görükle Escort - Bayan Escort - mersin escort - escort bursa porno
Bugun...
Bizi izleyin:
    • BIST
      BIST
    • DOLAR
      Dolar
    • EURO
      Euro
    • ALTIN
      Altın


M. Adil Çetin


Facebookta Paylaş









TEZÂKİR’DE HASSA (3)
Tarih: 22-06-2017 08:35:00 Güncelleme: 22-06-2017 08:35:00


 Dünün Devamı
 
  Tiyek’li Mehmed Bey hakkında şu bilgi geçiyor:
“Tiyek’li Mehmed Bey’e şehriye iki bin kuruş ma’âş-ı zâtî tahsis ile Antakya’da ikaametine ruhsat verilmiş idi. Bizim İstanbul’a avdetimizde meydanı hâlî zann ederek Antakya’dan firâr ile Tiyek’e gelip ve başına bir hayli serseri toplayıp Hassa kışlasındaki taburu muhâsara ve tazyîka ve Gâvur-dağlıları isyâna teşvîka cesâret etmekle Haleb’den ve sâir taraflarından imdâd olunup kendisi dahi icrây-i mâ-fi’z-zamîre muvaffak olamıyacağını cezm ederek teslime mecbur olmuş ve Haleb’e götürülüp kışlada tevkif edilmiş olduğu telgraf ile ihbâr olundukta Rumeli canibine aşırılmak üzere İstanbul’a gönderilmesi mahâlline iş’âr olunmuş idi. Geldi bizimle görüştü. Derviş Paşa ile birlikte kendisini tevbih eyledik. Ne çâre artık kendisinden emniyetimiz münselib olmağla Niş’e gönderilmek üzere Tuna vilâyetine gönderildi. Hilâl-i ramazanda Ruscuk’a götürülür iken zabtiyenin hayvanına suvâr olarak firâr eylemiş olması üzerine derhâl Tuna vâlisi Midhat Paşa her tarafa telgraflar çekerek ve zabtiyeler göndererek tutturmuş olduğunu telgraf ile ihbâr ettikte müebbeden Niş’de kal’a-bend olmasına karâr verildi ve Midhat Paşa’ya bildirildi.”(Tezkire No: 31, s. 200)

    Deli Fakı hakkında ve bazı köylerin Payas ve Hassa tarafına iskân edilişi ile ilgili bilgiler şöyledir:
“Payas ve İslâhiye tarafından zirve-i cebele sevk ve bölük bölük tefrik ile eşkıyâyı şedîden darb u tazyik etmekle Deli Fakı teslîme mecbûr olmuş ise de akdemce tarafımızdan dahi Deli Fakı’nın başına on bin kuruş bahâ kesilerek her kim anı hayyen veyâ meyten ele geçirir ise on bin kuruş verileceği îlân olunmuş idüğine mebnî her taraftan kürdler bu parayı almak için anı gözetmekte olduklarından Haleb’e savuşmak üzere yol bulamayıp İsmail Paşa’ya dahi emniyet edemediğinden Haleb’e îsâl olunmak şartiyle İsmail Paşa’ya teslim olup o dahi anı salimen Haleb’e göndermiştir ve Güllü karyeleriyle civârlarında bulunan diğer karyeler ahâlîsi(ni) iki takım ederek bir takımını Payas cihetine ve bir takımını Hassa tarafına indirmiştir ve bundan sonra gerek bu karyelerde ve gerek Ali Bekir-oğlu yurdunda iskân kat’iyyen yasak ve aşağıdan kimesne çıkıp da iskân etmemek üzere Hassa ve Payas taraflarında karakollar tertîb edilmiştir.”(Tezkire No: 34, s. 214)

    
    Kitabın 224. sayfasındaki tabloda Livâ-i Maraş’a bağlı olarak Hassa kazâsı, Hacılar ve Tiyet ve Ekbez nâhiyelerinde toplam 1218 nüfus, bunun 1118’i müslim, 100’ü de gayr-ı müslim olarak verilmektedir.

    Bu bölgedeki görevinin sonlandırılmasını da kitabın sonunda şöyle anlatıyor Cevdet Paşa:
“Nezr-i mevlevîye muvafık olarak on sekiz gün Maraş’da ikaametten sonra Dersaâdet’e avdete me’zûn olduğuma dair bir telgrafnâme-i sâmî aldım ve hemen İslâhiye ve Hassa tarîkıyle hareket olunarak ve Cebel-i Bereket’in bu cihetçe görülen bozuk işleri düzeltilerek İskenderun’a gelip posta vapuruna râkiben Dersaâdet’e geldim. Bu muhdes Maraş vâliliği dahi ilgaa ile hâl-i aslîsine ircâ’ edilmiş bizim gidip gelişimiz dahi dâire-i islâhiyede bozulmuş olan mesâlih-i esâsiyeyi düzeltmekten ibâret olmuştur.”(Tezkire No: 39, s. 240)

Kitabın sonundaki 241. sayfada başlayıp 273. sayfada biten 33 sayfalıkİndeks’te Hassa ile ilgili şu bilgiler bulunmaktadır:

Adumanlı, Lece’nin Gâvur-dağı tarafında ve Hassa kasabası civârında yaşayan kürd aşîreti, 142.
Ali Bey, Ekbez beylerinin en büyüğü Ahmed Bey’in birâder-zâdesi, 146, 152.
Cevdet Efend, Paşa, Tezâkir’in müellifi, Kazasker, Fevka’l-âde me’-mûr-ı mahsûs, Meclis-i vâla ve Meclis-i hazâin âzâsı, tebdil-ı tarîk ile Vezîr ve Haleb vâlisi, Divân-ı ahkâm-ı adliyye reîsi Maraş vâlisi, Tezâkir’de ba’zan ismi, bâzan me’mûriyeti ile zikri geçer; ismi ile: 21, 53, 105, 106, 196, 218, 228, 231; me’mûriyeti ile: 20, 46, 47, 70, 85, 167, 175, 215, 229, 232, 234.
Çoban-oğulları, Ekbez, Tiyek ve Hacılar bölgesi beyleri, 122.
Çoban-taşı, Bağdad seferinde Tiyek’de ordugâh kuran Murad IV’a bir çobanın bulup takdîm ettiği söylenen elmas, (rivâyete göre Pâdişâh, Ekbez, Tiyek ve Hacılar nâhiyelerini bu çobana tefviz etmiş, Çoban-oğulları bu çobanın soyundan geliyormuş), 126.
Derviş Paşa, Ordu müşîri, Fırka-i islahiyye kumandanı (daha sonra Seraskerliğe ta’yîn edilmiştir; ölümü: 10 muharrem, 1310), 3, 10, 11, 71, 107, 133-137, 139, 143, 146, 164-169, 174, 177, 182, 189, 191, 195-197, 200, 201, 215, 218; Müşîr Paşa, 167, 180-183, 185.
Ekbez, Hassa kazâsında nâhiye, köy, 122, 125, 126, 140, 142, 145-147, 150-152, 224.
Hacı Bey, Eklbez’li Ahmed Bey’in birâder-zâdesi, 146.
Hassa, Fırka-i islâhiyye’nin Tiyek civârında te’sîs ettiği ve buraya ilk defâ hassa taburları ayak basdığı için bu ismi verdiği kasaba; Tiyek, Ekbez ve Hacılar nahiyelerinden mürekkeb kazâ, 142,143, 145, 147-151, 154, 161, 195, 200, 214, 224, 240.
Kapulu derbendi, Tiyek’lilerin yaylagı, 127.
Karafakılı, Hacılar nâhiyesinde aşîret, 143.
Kargılı, Lece ile Hacılar arasında derbend, 141.
Kaypak-oğulları, Ulaşlıların her biri bir nâhiye sayılan beş oymağından birinin başındaki derebeyi ocağı, 127.
Lece, Gâvur-dağı ile Kürd-dağı arasında, Hassa’nın şarkından cenûba doğru uzanan taşlık ve calılık saha, 141, 142.
Mehmed Bey, Hacılar nâhiyesi reîslerinden, Paşo Bey’in birâder-zâdesi, 142, 145, 146.
Ordu köyü, Lece ile Hacılar arasında bir derbend olan Kargılı mevk’inde Hey’et-i islâhiyye’nin kurmağa teşebbüs ettiği köy, 142.
Paşo Bey, Hacılar nâhiyesi beyi, Elbistan kaâzsı müdîri (Çoban-oğullarından), 126, 140-143, 145, 146.
Tiyek, Fırka-i islâhiyye’nin kurduğu Hassa kasabası civârında köy, (bu isim Kiepert’in atlasında ve Rene Dussaud (Topographie historique de la Sıyrie antique et medievale Paris, 1927)’nun haritalarında Teyek ise de mahallî söyleyişe ve Kilis’li Kadri, Kilis Tarihi, İstanbul, 1993, s. 67’ye göre Tiyek’dir), 122, 125-127, 140, 142, 143, 145, 146, 149, 150, 200, 224.
Tiyek’li Mehmed Bey, Kara Bey-zâde, Tiyek bölgesi derebeyi, Rumkale kazâsı müdîri, 126, 140, 141, 145, 146, 200.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Kavunun bilinmeyen faydaları
    Kavunun bilinmeyen faydaları
  • CUMHURBAŞKANI HATAY'DA
    CUMHURBAŞKANI HATAY'DA
  • Kırıkhanspor 0 - Manisa BŞB.SK 2
     Kırıkhanspor 0 - Manisa BŞB.SK 2
  • Dünyanın en güçlü orduları
    Dünyanın en güçlü orduları
  • Süleyman Soylu Hatay'da
    Süleyman Soylu Hatay'da
  • iPhone'un pil ömrünü uzatmanın yolları
    iPhone'un pil ömrünü uzatmanın yolları
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • SÜLEYMAN SOYLU KIRIKHAN HALKINA SESLENDİ
    SÜLEYMAN SOYLU KIRIKHAN HALKINA SESLENDİ
  • Kırıkhan Mesire alanı heba edilmemeli ve birilerine peşkeş çekilmemelidir.
    Kırıkhan Mesire alanı heba edilmemeli ve birilerine peşkeş çekilmemelidir.
  • Ahrazoğlu, Hatay’ın sorunlarını Meclis’e taşıdı
    Ahrazoğlu, Hatay’ın sorunlarını Meclis’e taşıdı
  • Hatay Tanıtım Filmi Türkçe
    Hatay Tanıtım Filmi Türkçe
  • Serhad Raşa - Mapusun İçinde Üç Ağaç İncir
    Serhad Raşa - Mapusun İçinde Üç Ağaç İncir
  • Hatay Devleti Belgeseli
    Hatay Devleti Belgeseli
VİDEO GALERİ
YUKARI