6 Şubat depremlerinin en ağır yıkımı yaşattığı Hatay’da, depremzedelerin yaşadığı mağduriyetler TOKİ konutlarıyla birlikte daha da derinleşiyor. CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, deprem sonrası inşa edilen TOKİ konutlarında yaşanan hak kayıpları, mülkiyet ihlalleri ve adaletsiz uygulamaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.
Güzelmansur, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, Hataylı depremzedelerden kendisine çok sayıda şikâyet ulaştığını belirtti. Depremzedelerin, tapulu taşınmazlarının fiilen ellerinden alındığını, yıllardır birlikte yaşadıkları komşularından koparıldıklarını ve eski evleriyle kıyaslanamayacak ölçüde küçük, niteliksiz ve konumsal olarak dezavantajlı dairelere mahkûm edildiklerini ifade etti.
“150 metrekarelik evlerin yerine 67 metrekarelik daireler veriliyor”
Güzelmansur, 150–160 metrekare olan tapulu dairelerin yerine 67–90 metrekarelik konutlar tahsis edilmesinin kamu vicdanını yaraladığını vurgulayarak, “Zemin kat, arka cephe, manzarasız, kör nokta dairelerin ağırlıklı olarak depremzedelere verilmesi adalet duygusunu zedeliyor. Rayiç değeri yüksek bölgelerde yaşayan yurttaşlarımız kent çeperlerine sürülüyor” dedi.
“Güçlendirin denildi, sonra yıkıldı”
Bazı vatandaşların, binaları için ‘güçlendirin, oturun’ denilerek yüz binlerce lira harcadığını, ardından aynı binalar için yıkım kararı alındığını hatırlatan Güzelmansur, “Bugün bu insanlar hem evlerinden oldu hem de başka mahallelere, kırsal nitelikli bölgelere yönlendirildi. Bu kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Yerinde dönüşüm ilkesi ihlal ediliyor
Harbiye’de yaşayan depremzedelere Orhanlı’dan, şehir merkezinde yaşayanlara kent merkezi dışından konut verilmesinin yerinde dönüşüm ilkesine açıkça aykırı olduğunu belirten Güzelmansur, “Devletin görevi depremzedeyi daha kötü koşullara mahkûm etmek değil, haklarını eksiksiz iade etmektir” dedi.
“Küçük ve niteliksiz konut veriliyor, üstüne borçlandırılıyorlar”
Depremzedelere daha küçük ve niteliksiz konutlar verilmesine rağmen borçlandırma yapılmasının mağduriyeti katladığını vurgulayan Güzelmansur, ödemelerin yapılmaması nedeniyle durduğu iddia edilen TOKİ inşaatlarının da kamuoyuna açıklanması gerektiğini söyledi.
CHP’li Güzelmansur’un Bakan Kurum’un yanıtlanmasını istediği sorular şunlar:
1. Hatay ilinde deprem nedeniyle evi yıkılan veya ağır hasar alan vatandaşlara tahsis edilen TOKİ konutlarında, eski konutun metrekare, cephe, kat ve konum özelliklerinin korunması yönünde bir kriter uygulanmış mıdır? Uygulanmadıysa gerekçesi nedir?
2. 150–160 metrekarelik tapulu dairelerin yerine 67–90 metrekarelik konutlar verilmesi hangi mevzuata ve hangi değerleme esaslarına dayanmaktadır?
3. Rayiç bedeli yüksek bölgelerde, şerefiyesi yüksek dairelerde oturan depremzedelerin kent çeperlerindeki binalarda zemin kat, son kat, arka cephe ve kör nokta gibi niteliksiz konutların ağırlıklı olarak depremzedelere verilmesi tesadüf müdür, yoksa bu yönde bir planlama yapılmış mıdır?
4. Güçlendirme yapmaları istenen ve bu amaçla ciddi maddi harcama yapan vatandaşların binalarının daha sonra yıkılmasının hukuki ve teknik gerekçesi nedir? Bu vatandaşların uğradığı maddi kayıplar için bir tazmin veya telafi mekanizması var mıdır?
5. Yerinde dönüşüm ilkesi varken, Harbiye’de yaşayan bir depremzedenin Orhanlı’ya, şehir merkezinde yaşayanın kent dışına yönlendirilmesinin gerekçesi nedir?
6. Depremzedelere daha küçük ve niteliksiz konutlar verilmesine rağmen neden borçlandırma yapılmaktadır? Bu borçlandırmaların iptali veya yeniden düzenlenmesi düşünülmekte midir?
7. Ödemelerin yapılmaması nedeniyle durduğu iddia edilen TOKİ inşaatlarının sayısı kaçtır? Bu durumdan etkilenen aile sayısı nedir?
8. Hatay’da deprem konutlarıyla ilgili artan şikâyetler karşısında Bakanlığınız tarafından bağımsız bir denetim, yeniden kura veya hak iadesi çalışması yapılması planlanmakta mıdır?
